
Mijn oude tante is overleden. Ze is negentig jaar oud geworden, een leeftijd waarvan mensen al snel zeggen dat het ‘een gezegende leeftijd is.’ Alsof een lang leven het afscheid gemakkelijker maakt voor de kinderen. Rouw laat zich niet sturen, dat weet ik maar al te goed.
Ze was de oudste van haar gezin, maar ze is als laatste overleden. Haar jongere broer en zussen gingen haar allemaal voor. Daarmee verdween niet alleen een tante, maar ook de laatste vertegenwoordiger van een familie die ooit aan een grote tafel zat, ruziede om kleine dingen, samen feestvierde en over anekdotes verhaalde waarvan niemand nu nog kan controleren of ze waar zijn of niet. Tante kwam uit een familie van verhalenvertellers. En een fraai gezegde luidt, ‘je mag een mooi verhaal nooit verpesten door de waarheid.’
Nu zij er niet meer is, voelt het alsof er een deur naar vroeger definitief is dichtgevallen. Zij wist nog hoe de familieleden toen waren, wie altijd te laat kwam, wie de baas speelde en wie stiekem het laatste koekje uit de trommel pakte. Zij kende de stemmen, de gewoontes en de kleine eigenaardigheden die op oude foto’s niet te zien zijn. Zij kon nog vertellen over kermissen waar ze stiekem vriendjes ontmoetten. Heel stiekem, want opa was geen makkelijke man.
Haar afscheid was zeker verdrietig. Er waren tranen, omhelzingen en stiltes waarin niemand precies wist wat hij moest zeggen. Maar tegelijkertijd was het ook een gezellig weerzien. Familieleden die elkaar jaren niet hadden gesproken, stonden ineens met een kop koffie naast elkaar alsof de tijd even was teruggedraaid.
Er werden herinneringen opgehaald. Over vakanties, verjaardagen, ondeugende streken en familiefeestjes die in de loop der jaren steeds mooier en waarschijnlijk ook steeds minder waar zijn geworden. Het ‘och ja, weet je nog,’ was niet van de lucht.
Er werd gelachen. Soms voorzichtig, soms gewoon hardop. Want bij een afscheid hoort niet alleen verdriet. Het leven van iemand bestaat gelukkig uit veel meer dan het moment waarop het eindigt.
Tante was de oudste, maar hield het uiteindelijk het langste vol. Ze heeft iedereen zien gaan. Dat moet ook niet makkelijk zijn geweest. Wij blijven achter met de verhalen. En zolang we die blijven vertellen, zit die oude familie toch nog een beetje samen aan tafel.
