Wachtruimte

/ Machteld Berkelmans / 2 reacties

In de wachtkamer van het ziekenhuis zit een man geduldig op zijn afspraak te wachten. Hij heeft zijn jas nog aan, zijn handen keurig op zijn knieën en de blik van iemand die zich heeft voorgenomen dit bezoek waardig te ondergaan. Misschien moet hij een onderzoek ondergaan. Misschien wacht hij op een uitslag. Of wellicht heeft hij gewoon ergens pijn en wil hij daar over praten. Hij weet alleen nog niet dat zijn echte beproeving binnenkort naast hem komt zitten.

Ik zie een vrouw van middelbare leeftijd binnenkomen met haar hoogbejaarde moeder. De oudere vrouw duwt voorzichtig haar rollator naar een stoel en gaat krakerig zitten. De dochter neemt omzichtig plaats, met de daadkrachtige uitstraling van iemand die al jaren voor iedereen zorgt en daar graag uitgebreid verslag van doet.

Na enkele minuten wordt haar moeder binnengeroepen.

Zij blijft zitten.

En dan begint het.

Ze attaqueert de man naast haar en vertelt hem dat ze drie kinderen heeft. Haar telefoon met foto’s en filmpjes in de aanslag. Allemaal totaal verschillend opgevoed, want ieder kind vraagt nu eenmaal om een andere aanpak. De oudste was altijd al gevoelig. De middelste juist dwars. De jongste woont samen, maar volgens haar veel te vroeg. De man knikt voorzichtig. Ach, had hij dat maar niet gedaan.

Dat knikje wordt door de vrouw opgevat als een schriftelijke uitnodiging om haar complete levensverhaal voor te dragen. Na de kinderen volgt de mantelzorg. Haar moeder wil namelijk niets. Geen thuiszorg, geen rolstoel en al helemaal geen vreemden over de vloer. Dus komt alles op haar neer. Boodschappen, wassen, afspraken, medicijnen en natuurlijk het telefonische contact met instanties.

‘En daar word je niet vrolijk van, kan ik je vertellen.’

De man wordt er ook niet vrolijker van. Langzaam zakt hij dieper in zijn stoel. Zijn blik dwaalt naar de deur, de balie en zelfs naar het raam, hoewel de wachtkamer zich op de derde verdieping bevindt. Vluchten is duidelijk geen optie. Ik zit een paar stoelen verderop en bekijk het tafereel met het warme leedvermaak van iemand die zelf heel nauwgezet buiten schot blijft.

Dan wordt zijn naam geroepen. De man springt overeind alsof hij gratie heeft gekregen. Hij loopt niet naar de verpleegkundige, hij vlucht. Hij kijkt niet meer om. Je ziet hem denken, wegwezen! De vrouw kijkt hem na, ze is een beetje teleurgesteld. Daarna laat ze haar blik door de wachtkamer gaan, op zoek naar een nieuw luisterend oor. Plotseling heeft iedereen een buitengewoon interessant telefoonscherm. Zelfs de man zonder telefoon kijkt aandachtig naar zijn handen.

Parkeerleed

/ Machteld Berkelmans / 3 reacties

Er gebeuren rampen. Er zijn oorlogen gaande in de wereld. Er zijn mensen die hun oplader vergeten als ze naar kantoor gaan. En dan is er nog het ultieme menselijke dieptepunt, iemand parkeert zijn auto op een gemeenschappelijk terrein voor een bedrijfshal. En dan niet voor zijn eigen hal. Nee, veel erger, voor de hal van de buurman. Daarmee wordt onze beschaving natuurlijk enorm op de proef gesteld.

Je ziet het gebeuren. Een auto staat ergens waar hij volgens het bestemmingsplan van een emotioneel gekwetste ondernemer niet hoort te staan. Niet op zijn oprit hoor. Niet in zijn woonkamer. Maar gewoon op een terrein dat door meerdere bedrijven wordt gebruikt. Maar toch voelt het alsof er een tankdivisie is binnengereden en de vlag van de vijand op zijn roldeur heeft geplant.

Gelukkig heeft de gekwetste man een energieke vrouw. Gewapend met telefoon, morele verontwaardiging, een vreselijk scherpe tong en een opmerkelijk lege agenda. Er worden foto’s gemaakt. Video’s zelfs. Vanuit meerdere hoeken, vermoedelijk ook met een groothoeklens. Je kunt er een podcast van maken. ‘Hier zien we de bewuste auto. Let op de brutale hoek waaronder hij stilstaat.’

Dat het filmen van andermans auto, kenteken en bewegingen ook niet zomaar de bedoeling is, doet er even niet toe. Want wie in zijn gekwetste gelijk staat, hoeft zich niet bezig te houden met details als privacy, fatsoen of enige vorm van zelfreflectie. Het gaat om het principe. En principe is vaak gewoon een ander woord voor ‘ik heb niets beters te doen.’

Het mooiste is de toon waarop zo’n klacht wordt gebracht. Niet als een simpele vraag of opmerking. Nee, als een noodkreet uit een bezet gebied. ‘Dit kan echt niet. Het is een regelrechte schande.’ Alsof de parkeerder net een milieuramp heeft veroorzaakt waardoor binnen een straal van tien kilometer geen leven meer mogelijk is.

Natuurlijk is rekening houden met elkaar belangrijk. Niemand wil chaos op het terrein. Maar de snelheid waarmee sommige mensen veranderen in een kruising tussen parkeerwachter, rechercheur en gekrenkte landheer blijft fascinerend.

Soms staat er gewoon heel even een auto. Op een plek waar toevallig op dat moment ruimte is. En soms staat er vooral een ego in de weg.

Checklist

/ Machteld Berkelmans / 1 reactie

Deze week hadden we een checklist. Iedere dag had zijn eigen acties. En iedere avond zeiden we tegen elkaar; ‘weer een dag afgevinkt.’ Het varieerde enorm. Van het oude huis schoonmaken, naar de dierenarts met Kaatje voor haar blaasontsteking en als belangrijkste de overdracht van het oude huis aan de nieuwe bewoners. Zo zijn we in een jaar tijd van drie huizen en een bedrijfshal naar één huis toe gegaan. Ik hoop dat de nieuwe bewoners net zo gelukkig worden aan ‘ons’ haventje als wij daar zijn geweest.

Toch bedacht ik me gisterenavond dat er een ding vergeten was op het lijstje. Het schrijven van een blog. Het was er door alle drukte ook gewoon bij ingeschoten. Dus vandaag geen mening over de outfit van mensen of over de pijntjes waar mijn lijf nog steeds last van heeft.

We hebben onszelf beloofd deze zomer heerlijk te gaan genieten in ons nieuwe huis. Ik hou jullie op de hoogte.

Hittegolf

/ Machteld Berkelmans / 4 reacties

Zodra de temperatuur boven de vijfentwintig graden stijgt, gebeurt er iets wonderlijks met de mens. En een van de dingen die verdampt in de warmte is het besef voor decorum. Er blijft niks meer van over, lijkt het wel.

De korte broek komt tevoorschijn. Niet zomaar een korte broek, nee: een exemplaar dat ergens tussen optimisme en zelfbedrog in hangt. Vaak gekocht in een jaar waarin nog werd gedacht dat “een maatje minder” een realistisch levensdoel was. Hij sluit nog net, maar alleen omdat de knoop vecht voor zijn leven. Je ziet hem denken, vandaag sterf ik in dienst van de mode. De rits had het al eerder opgegeven.

Daarboven verschijnt het mouwloze hemd. Een kledingstuk dat bij sommige mensen het beste omschreven kan worden als een waarschuwing. Armen die normaal gesproken keurig onder textiel leven, worden ineens publiek bezit. Witte bovenarmen, rode schouders, oksels met een eigen ecosysteem. De zomer is genadeloos democratisch.

Mannen lopen in kleding die op het strand nog niet zou voldoen. Laat staan in een drukke winkelstraat.  Vrouwen hijsen zich in te krappe, luchtige jurkjes die bij windkracht twee veranderen in een medisch noodgeval. Of erger, in een milieudelict. Teenslippers klappen door winkelstraten als vermoeide eenden, terwijl voeten worden tentoongesteld die duidelijk niet op deze publieke taak voorbereid waren.

Ik moet zeggen, de meeste mensen dragen deze kledingstukken wel vol zelfvertrouwen. Hoofd omhoog, schouders naar achter. Alsof het geen misdrijf is de rest van de wereld bloot te stellen aan het aanzicht van delen van het lichaam die beter verborgen hadden kunnen blijven.

Het lijkt wel of mensen denken dat het dragen van te strakke shirts en te korte broeken bijdraagt aan het afkoelen van je lijf. Terwijl dat toch echt niet zo is. Een linnen hemd lijkt me vele malen frisser dan zo’n strak hemdje. En het is esthetischer een stuk meer verantwoord.

Piepen en kraken

/ Machteld Berkelmans / 3 reacties

Als je net als ik, zoals mijn collega’s altijd zeggen, de Tachtigjarige Oorlog hebt meegemaakt en in de Slag bij Heiligerlee in de frontlinie hebt gestaan, dan draait je lijf al best een tijdje mee. En dan gaat een verbouwing en een verhuizing niet in je koude kleren zitten. 

Sterker nog, je voelt het in je knieën, je rug, je nek, je schouders en in dat ene onduidelijke stukje lijf waarvan je tot gisteren niet eens wist dat het bestond. Verhuizen op mijn leeftijd is niet zomaar “even wat dozen sjouwen”. Het is een meerdaags revalidatieprogramma zonder fysiotherapeut, met stoflongen en blauwe plekken. En met het krijgen van de slappe lach omdat je shocking klem zit in het trapgat omdat je dacht dat die kast makkelijk naar beneden zou gaan. 

Vroeger tilde ik zonder nadenken drie boodschappentassen, een stofzuiger en een wasmand tegelijk. Nu verrek ik al een spier bij het optillen van een stapeltje tijdschriften. En toch liep ik stug door. Met een doos waarop “licht en breekbaar” staat, maar die gevuld blijkt met boeken, servies en vermoedelijk het grafmonument van Toetanchamon. 

Mijn lijf heeft inmiddels een eigen klachtencommissie opgericht. Mijn rug heeft schriftelijk bezwaar ingediend. Mijn knieën zijn in staking. Mijn heupen communiceren alleen nog via doffe pijnscheuten. En mijn armen hangen erbij alsof ze elk moment willen aftreden wegens wanbeleid. 

Het verraderlijke is dat je tijdens het sjouwen nog denkt dat er niks aan de hand is. Werken op karakter en pure ontkenning houden je overeind. Maar zodra je ’s avonds op de bank gaat zitten, begint de afrekening. Dan verandert je lichaam in een krakende oude houten vloer. Alles piept, kraakt en weigert dienst. Opstaan voor een drankje wordt een strategische militaire operatie. Naar de wc gaan vraagt planning en moed. Het telefoonnummer van de huisarts is onder handbereik. 

Als het klaar is, ben je er blij mee, wordt er dan gezegd. Ja, ja. Als ik tegen die tijd nog kan zitten. Of lopen. Of mijn armen boven schouderhoogte kan krijgen om de gordijnen dicht te doen. 

Maar goed, verhuizen is ook opruimen, loslaten en opnieuw beginnen. Alleen had niemand erbij gezegd dat het zo zeer zou doen. 

Voetbalgekte

/ Machteld Berkelmans / 2 reacties

Het is weer zover. De straten kleuren oranje, vlaggetjes verschijnen uit het niets aan gevels en auto’s rijden rond alsof ze per ongeluk in een pot oranje verf zijn gevallen. Op televisie staat het bol met voorbeschouwingen, nabeschouwingen, analyses en deskundigen die met ernstige gezichten bespreken waarom een linksback net iets verder naar voren had moeten staan.

En ik? Ik snap er niet zo veel van.

Begrijp me niet verkeerd. Ik gun iedereen zijn hobby. Sommige mensen verzamelen postzegels, anderen lopen marathons en weer anderen kijken negentig minuten naar tweeëntwintig mannen die achter een bal aanrennen. Prima. Maar de collectieve hysterie die losbarst zodra er een belangrijk toernooi begint, blijft voor mij een raadsel.

Ineens veranderen normale mensen in voetbalanalisten. De buurman, die vorige week nog niet wist hoe hij zijn grasmaaier moest starten, blijkt opeens alles te weten over tactieken, buitenspelregels en de mentale gesteldheid van de bondscoach. Op kantoor wordt een voetbalpool georganiseerd. Superleuk, daar niet van, maar hoe kan ik dat nou invullen, ik weet van toeten noch blazen.

Het mooiste vind ik nog de emoties. Wanneer Nederland wint, spreken we in koor over “wij”. Wij hebben gewonnen! Alsof we persoonlijk een doelpunt hebben gemaakt. Verliest het elftal, dan wordt er gesproken over “ze”. Ze hebben het verprutst. Wonderlijk hoe dat werkt.

Tijdens een wedstrijd probeer ik soms mee te kijken. Echt waar. Ik geef het een kans. Maar na tien minuten ben ik afgeleid door een interessante vlieg op het raam, een verdwaalde stofpluis op het tapijt of de vraag waarom de scheidsrechter eigenlijk nooit een regenjas draagt. Tegen de tijd dat er een doelpunt valt, ben ik meestal al vergeten tegen wie er gespeeld wordt.

Toch heeft voetbalgekte ook iets moois. Het brengt mensen samen. Vrienden kijken gezamenlijk wedstrijden, onbekenden vieren feest op straat en heel even lijkt iedereen dezelfde taal te spreken. Supporters van rivaliserende clubs staan gebroederlijk naast elkaar met een biertje in hun hand en juichen voor hetzelfde team. En ik vraag me af, waarom kan het nu wel?

Voetbal, het blijft een bijzonder fenomeen.

Stef en Kaatje verhuizen ook

/ Machteld Berkelmans / 2 reacties

Stef en Kaatje wisten al een tijdje dat er iets vreemds aan de hand was. We waren constant bezig met het vullen van dozen. Die werden dan in de woonkamer gezet. De kasten werden steeds leger. Maar er verdwenen ook steeds meubels. Zoals de bank die op een dag werd opgehaald door twee onbekende mannen. Voor een hond is dat ongeveer hetzelfde als wanneer iemand onaangekondigd je favoriete boom uit het park verwijdert.

Kortom, er klopte iets niet.

Even later gingen ze ook nog logeren. Dat gebeurde vaker, dus daar maakten ze zich niet druk om. Dat was altijd gezellig. Wat wel raar was, was dat ze na de logeerpartij niet teruggingen naar hun eigen huis. Gingen ze nu alweer logeren? Dit was echt niet hun huis.

Kaatje stapte als eerste naar binnen. Zelfverzekerd, alsof ze persoonlijk de bouwkundige keuring kwam uitvoeren. Stef bleef even staan. Hij keek liever eerst of het gebouw niet toevallig instortte.

Binnen begon de grote inspectie.

De hal? Vreemd.

De keuken? Vreemd.

De woonkamer?

Wacht eens even…

Daar lagen hun eigen kussens.

Stef dook er meteen bovenop alsof hij bang was dat iemand hem alsnog zou meenemen. Kaatje inspecteerde ondertussen de speelgoedmand. Daar lag haar favoriete speeltje, een touwknoop. Half kaal, een beetje vies en eigenlijk niet meer als knoop herkenbaar, maar duidelijk haar eigendom.

Heel verwarrend. Het huis rook anders, maar hun spullen roken hetzelfde. De muren waren onbekend, maar de waterbak stond er gewoon. De tuin was nieuw, maar de snoepjespot was meeverhuisd. Dat laatste stelde beide snoepkonten aanzienlijk gerust. De rest van de dag liepen ze door het huis alsof ze rechercheurs waren in een ingewikkelde zaak. Elke kamer werd onderzocht. Elke deur getest. Elke hoek voorzien van een uitgebreide geuranalyse. Stef ontdekte al snel een zonnige plek bij het raam. Die werd zonder overleg uitgeroepen tot zijn nieuwe kantoor. Kaatje vond een strategische positie in de keuken. Precies tussen het aanrecht en de eettafel. Een plek waar de kans op vallende kaasblokjes statistisch gezien het hoogst was.

Tegen de avond waren de eerste conclusies getrokken.

Ja, het huis is anders.

Ja, alles ruikt vreemd.

Maar baasje en vrouwtje zijn er.

Hun manden zijn er.

Hun speeltjes zijn er.

En inmiddels begonnen de kamers ook steeds meer naar Stef en Kaatje te ruiken. Toen ze die avond tevreden op de bank in slaap vielen, leek het mysterie opgelost. Dit was misschien nog geen oud huis. Maar het begon wel langzaam hun huis te worden. En eerlijk gezegd, zolang de snoepjespot is meeverhuisd, zijn honden meestal verrassend flexibel.

Boeken

/ Machteld Berkelmans / 4 reacties

Soms vraag ik me af waar mijn liefde voor boeken vandaan komt. Waarom ik gelukkig word van de geur van papier, van een volle boekenkast en van zinnen die je raken op een moment dat je het niet verwacht. Het antwoord is eigenlijk heel simpel: van mijn vader.

Mijn vader hield van boeken. Niet op een overdreven intellectuele manier, waarbij iedereen stil moest zijn terwijl hij met een moeilijk gezicht zat te lezen. Nee, boeken waren voor hem gewoon onderdeel van het leven. Samen met zijn broer, mijn oom, was hij er altijd mee bezig. Boeken werden gekoesterd. Je moest er zuinig op zijn. De bibliotheek in het klooster waar mijn oom woonde was voor ons een veel bezochte plaats.

Wat ik misschien nog wel het mooiste vind, is zijn kleine gedichtenbundel die nu bij mij in de boekenkast staat. Het is geen bijzonder boekje. Geen zeldzame eerste druk. Maar voor mij is het onbetaalbaar en dierbaar. Op verschillende pagina’s staan kleine kruisjes naast gedichten die hem blijkbaar raakten. Soms een enkele punt in de kantlijn. Alsof hij, zonder het te weten, kleine boodschappen voor later heeft achtergelaten. Wanneer ik die gedichten lees, voelt het alsof ik even in zijn hoofd mag kijken. Alsof ik zie wat hem ontroerde, waar hij stil van werd of waar hij verdrietig van werd. En dan voel ik heimwee.

Soms sla ik het bundeltje open en vraag ik me af wat hij gedacht zou hebben van mijn eigen boek. Van het feit dat ik daadwerkelijk een verhaal heb geschreven dat is uitgegeven door een echte uitgever. Eigenlijk hoef ik me dat niet af te vragen, ik weet precies wat hij ervan gevonden zou hebben.

Mijn vader zou apetrots zijn geweest.

Hij zou het boek waarschijnlijk veel te vaak aan mensen hebben laten zien. Hij zou bij de presentatie vooraan hebben gezeten, een beetje te netjes en te conservatief gekleed. Hij zou iets te hard hebben geklapt en glunderend tegen iedereen hebben verteld: “Dat is mijn dochter.”

En eerlijk? Van alle recensies die een schrijver kan krijgen, zou dat de mooiste zijn geweest.

Droom

/ Machteld Berkelmans / 4 reacties

Soms fantaseer je over dingen waarvan je denkt dat ze nooit gaan gebeuren. Op 7 augustus 2022 schreef ik in mijn blog over mijn vakantie naar Engeland. De eerste vakantie zonder mijn maatje maar toch een hele fijne vakantie. We logeerden in een cottage, precies zoals als hij gewild zou hebben. We wandelden naar het kerkje van Father Brown en dronken een pint in de lokale Pub. In combinatie met Fish and Chips natuurlijk.

Als je in Engeland bent, moet je uiteraard ook een landhuis bezoeken. Zo’n enorm landgoed waar je als normaal mens alleen maar van kunt dromen. Downton Abbey maar dan echt. Waar je, als je goed kijkt, ziet hoe versleten en vervallen sommige dingen zijn. Gordijnen die al bijna een eeuw hangen en die je ook niet moet laten reinigen. Dan vallen ze onherroepelijk uit elkaar. Stopcontacten waar je eigenlijk geen stekker in durft te steken. Krijgen we kortsluiting of breekt er à la minute brand uit? Je kunt er alleen maar naar raden. Maar de sfeer in die huizen is natuurlijk jaloersmakend. Niet alleen de sfeer, ook de bibliotheek. Want als ik eerlijk ben, hoef ik niet zo’n huis. Maar zo’n bibliotheek, tja, dat is een heel ander verhaal.

Dus ik schreef: ‘Mijn droom is een eigen bibliotheek. Dat lijkt me nu echt het toppunt van luxe. Zo’n hoge kamer, vol boekenkasten tot aan het plafond, met een open haard. Daar twee stoelen bij en een laag tafeltje. Een comfortabele mand voor Stef. En natuurlijk een laddertje, om bij de hogere boekenplanken te komen.’

Dat was toen mijn droom. En in ons nieuwe huis gaat die droom voor een groot deel uitkomen. Zeker, de kamer heeft geen open haard maar er is wel een boekenkast. Tot het plafond. En twee stoeltjes met een laag tafeltje zodat we daar op zondagmorgen een glaasje port kunnen drinken. Ik kan niet wachten om al mijn boeken te verhuizen naar hun nieuwe thuis. Het wordt een heerlijk plekje om te werken en te schrijven. En nu maar hopen dat ik niet van het trapje val.