Hittegolf

/ Machteld Berkelmans / 3 reacties

Zodra de temperatuur boven de vijfentwintig graden stijgt, gebeurt er iets wonderlijks met de mens. En een van de dingen die verdampt in de warmte is het besef voor decorum. Er blijft niks meer van over, lijkt het wel.

De korte broek komt tevoorschijn. Niet zomaar een korte broek, nee: een exemplaar dat ergens tussen optimisme en zelfbedrog in hangt. Vaak gekocht in een jaar waarin nog werd gedacht dat “een maatje minder” een realistisch levensdoel was. Hij sluit nog net, maar alleen omdat de knoop vecht voor zijn leven. Je ziet hem denken, vandaag sterf ik in dienst van de mode. De rits had het al eerder opgegeven.

Daarboven verschijnt het mouwloze hemd. Een kledingstuk dat bij sommige mensen het beste omschreven kan worden als een waarschuwing. Armen die normaal gesproken keurig onder textiel leven, worden ineens publiek bezit. Witte bovenarmen, rode schouders, oksels met een eigen ecosysteem. De zomer is genadeloos democratisch.

Mannen lopen in kleding die op het strand nog niet zou voldoen. Laat staan in een drukke winkelstraat.  Vrouwen hijsen zich in te krappe, luchtige jurkjes die bij windkracht twee veranderen in een medisch noodgeval. Of erger, in een milieudelict. Teenslippers klappen door winkelstraten als vermoeide eenden, terwijl voeten worden tentoongesteld die duidelijk niet op deze publieke taak voorbereid waren.

Ik moet zeggen, de meeste mensen dragen deze kledingstukken wel vol zelfvertrouwen. Hoofd omhoog, schouders naar achter. Alsof het geen misdrijf is de rest van de wereld bloot te stellen aan het aanzicht van delen van het lichaam die beter verborgen hadden kunnen blijven.

Het lijkt wel of mensen denken dat het dragen van te strakke shirts en te korte broeken bijdraagt aan het afkoelen van je lijf. Terwijl dat toch echt niet zo is. Een linnen hemd lijkt me vele malen frisser dan zo’n strak hemdje. En het is esthetischer een stuk meer verantwoord.

Piepen en kraken

/ Machteld Berkelmans / 3 reacties

Als je net als ik, zoals mijn collega’s altijd zeggen, de Tachtigjarige Oorlog hebt meegemaakt en in de Slag bij Heiligerlee in de frontlinie hebt gestaan, dan draait je lijf al best een tijdje mee. En dan gaat een verbouwing en een verhuizing niet in je koude kleren zitten. 

Sterker nog, je voelt het in je knieën, je rug, je nek, je schouders en in dat ene onduidelijke stukje lijf waarvan je tot gisteren niet eens wist dat het bestond. Verhuizen op mijn leeftijd is niet zomaar “even wat dozen sjouwen”. Het is een meerdaags revalidatieprogramma zonder fysiotherapeut, met stoflongen en blauwe plekken. En met het krijgen van de slappe lach omdat je shocking klem zit in het trapgat omdat je dacht dat die kast makkelijk naar beneden zou gaan. 

Vroeger tilde ik zonder nadenken drie boodschappentassen, een stofzuiger en een wasmand tegelijk. Nu verrek ik al een spier bij het optillen van een stapeltje tijdschriften. En toch liep ik stug door. Met een doos waarop “licht en breekbaar” staat, maar die gevuld blijkt met boeken, servies en vermoedelijk het grafmonument van Toetanchamon. 

Mijn lijf heeft inmiddels een eigen klachtencommissie opgericht. Mijn rug heeft schriftelijk bezwaar ingediend. Mijn knieën zijn in staking. Mijn heupen communiceren alleen nog via doffe pijnscheuten. En mijn armen hangen erbij alsof ze elk moment willen aftreden wegens wanbeleid. 

Het verraderlijke is dat je tijdens het sjouwen nog denkt dat er niks aan de hand is. Werken op karakter en pure ontkenning houden je overeind. Maar zodra je ’s avonds op de bank gaat zitten, begint de afrekening. Dan verandert je lichaam in een krakende oude houten vloer. Alles piept, kraakt en weigert dienst. Opstaan voor een drankje wordt een strategische militaire operatie. Naar de wc gaan vraagt planning en moed. Het telefoonnummer van de huisarts is onder handbereik. 

Als het klaar is, ben je er blij mee, wordt er dan gezegd. Ja, ja. Als ik tegen die tijd nog kan zitten. Of lopen. Of mijn armen boven schouderhoogte kan krijgen om de gordijnen dicht te doen. 

Maar goed, verhuizen is ook opruimen, loslaten en opnieuw beginnen. Alleen had niemand erbij gezegd dat het zo zeer zou doen. 

Voetbalgekte

/ Machteld Berkelmans / 2 reacties

Het is weer zover. De straten kleuren oranje, vlaggetjes verschijnen uit het niets aan gevels en auto’s rijden rond alsof ze per ongeluk in een pot oranje verf zijn gevallen. Op televisie staat het bol met voorbeschouwingen, nabeschouwingen, analyses en deskundigen die met ernstige gezichten bespreken waarom een linksback net iets verder naar voren had moeten staan.

En ik? Ik snap er niet zo veel van.

Begrijp me niet verkeerd. Ik gun iedereen zijn hobby. Sommige mensen verzamelen postzegels, anderen lopen marathons en weer anderen kijken negentig minuten naar tweeëntwintig mannen die achter een bal aanrennen. Prima. Maar de collectieve hysterie die losbarst zodra er een belangrijk toernooi begint, blijft voor mij een raadsel.

Ineens veranderen normale mensen in voetbalanalisten. De buurman, die vorige week nog niet wist hoe hij zijn grasmaaier moest starten, blijkt opeens alles te weten over tactieken, buitenspelregels en de mentale gesteldheid van de bondscoach. Op kantoor wordt een voetbalpool georganiseerd. Superleuk, daar niet van, maar hoe kan ik dat nou invullen, ik weet van toeten noch blazen.

Het mooiste vind ik nog de emoties. Wanneer Nederland wint, spreken we in koor over “wij”. Wij hebben gewonnen! Alsof we persoonlijk een doelpunt hebben gemaakt. Verliest het elftal, dan wordt er gesproken over “ze”. Ze hebben het verprutst. Wonderlijk hoe dat werkt.

Tijdens een wedstrijd probeer ik soms mee te kijken. Echt waar. Ik geef het een kans. Maar na tien minuten ben ik afgeleid door een interessante vlieg op het raam, een verdwaalde stofpluis op het tapijt of de vraag waarom de scheidsrechter eigenlijk nooit een regenjas draagt. Tegen de tijd dat er een doelpunt valt, ben ik meestal al vergeten tegen wie er gespeeld wordt.

Toch heeft voetbalgekte ook iets moois. Het brengt mensen samen. Vrienden kijken gezamenlijk wedstrijden, onbekenden vieren feest op straat en heel even lijkt iedereen dezelfde taal te spreken. Supporters van rivaliserende clubs staan gebroederlijk naast elkaar met een biertje in hun hand en juichen voor hetzelfde team. En ik vraag me af, waarom kan het nu wel?

Voetbal, het blijft een bijzonder fenomeen.

Stef en Kaatje verhuizen ook

/ Machteld Berkelmans / 2 reacties

Stef en Kaatje wisten al een tijdje dat er iets vreemds aan de hand was. We waren constant bezig met het vullen van dozen. Die werden dan in de woonkamer gezet. De kasten werden steeds leger. Maar er verdwenen ook steeds meubels. Zoals de bank die op een dag werd opgehaald door twee onbekende mannen. Voor een hond is dat ongeveer hetzelfde als wanneer iemand onaangekondigd je favoriete boom uit het park verwijdert.

Kortom, er klopte iets niet.

Even later gingen ze ook nog logeren. Dat gebeurde vaker, dus daar maakten ze zich niet druk om. Dat was altijd gezellig. Wat wel raar was, was dat ze na de logeerpartij niet teruggingen naar hun eigen huis. Gingen ze nu alweer logeren? Dit was echt niet hun huis.

Kaatje stapte als eerste naar binnen. Zelfverzekerd, alsof ze persoonlijk de bouwkundige keuring kwam uitvoeren. Stef bleef even staan. Hij keek liever eerst of het gebouw niet toevallig instortte.

Binnen begon de grote inspectie.

De hal? Vreemd.

De keuken? Vreemd.

De woonkamer?

Wacht eens even…

Daar lagen hun eigen kussens.

Stef dook er meteen bovenop alsof hij bang was dat iemand hem alsnog zou meenemen. Kaatje inspecteerde ondertussen de speelgoedmand. Daar lag haar favoriete speeltje, een touwknoop. Half kaal, een beetje vies en eigenlijk niet meer als knoop herkenbaar, maar duidelijk haar eigendom.

Heel verwarrend. Het huis rook anders, maar hun spullen roken hetzelfde. De muren waren onbekend, maar de waterbak stond er gewoon. De tuin was nieuw, maar de snoepjespot was meeverhuisd. Dat laatste stelde beide snoepkonten aanzienlijk gerust. De rest van de dag liepen ze door het huis alsof ze rechercheurs waren in een ingewikkelde zaak. Elke kamer werd onderzocht. Elke deur getest. Elke hoek voorzien van een uitgebreide geuranalyse. Stef ontdekte al snel een zonnige plek bij het raam. Die werd zonder overleg uitgeroepen tot zijn nieuwe kantoor. Kaatje vond een strategische positie in de keuken. Precies tussen het aanrecht en de eettafel. Een plek waar de kans op vallende kaasblokjes statistisch gezien het hoogst was.

Tegen de avond waren de eerste conclusies getrokken.

Ja, het huis is anders.

Ja, alles ruikt vreemd.

Maar baasje en vrouwtje zijn er.

Hun manden zijn er.

Hun speeltjes zijn er.

En inmiddels begonnen de kamers ook steeds meer naar Stef en Kaatje te ruiken. Toen ze die avond tevreden op de bank in slaap vielen, leek het mysterie opgelost. Dit was misschien nog geen oud huis. Maar het begon wel langzaam hun huis te worden. En eerlijk gezegd, zolang de snoepjespot is meeverhuisd, zijn honden meestal verrassend flexibel.

Boeken

/ Machteld Berkelmans / 4 reacties

Soms vraag ik me af waar mijn liefde voor boeken vandaan komt. Waarom ik gelukkig word van de geur van papier, van een volle boekenkast en van zinnen die je raken op een moment dat je het niet verwacht. Het antwoord is eigenlijk heel simpel: van mijn vader.

Mijn vader hield van boeken. Niet op een overdreven intellectuele manier, waarbij iedereen stil moest zijn terwijl hij met een moeilijk gezicht zat te lezen. Nee, boeken waren voor hem gewoon onderdeel van het leven. Samen met zijn broer, mijn oom, was hij er altijd mee bezig. Boeken werden gekoesterd. Je moest er zuinig op zijn. De bibliotheek in het klooster waar mijn oom woonde was voor ons een veel bezochte plaats.

Wat ik misschien nog wel het mooiste vind, is zijn kleine gedichtenbundel die nu bij mij in de boekenkast staat. Het is geen bijzonder boekje. Geen zeldzame eerste druk. Maar voor mij is het onbetaalbaar en dierbaar. Op verschillende pagina’s staan kleine kruisjes naast gedichten die hem blijkbaar raakten. Soms een enkele punt in de kantlijn. Alsof hij, zonder het te weten, kleine boodschappen voor later heeft achtergelaten. Wanneer ik die gedichten lees, voelt het alsof ik even in zijn hoofd mag kijken. Alsof ik zie wat hem ontroerde, waar hij stil van werd of waar hij verdrietig van werd. En dan voel ik heimwee.

Soms sla ik het bundeltje open en vraag ik me af wat hij gedacht zou hebben van mijn eigen boek. Van het feit dat ik daadwerkelijk een verhaal heb geschreven dat is uitgegeven door een echte uitgever. Eigenlijk hoef ik me dat niet af te vragen, ik weet precies wat hij ervan gevonden zou hebben.

Mijn vader zou apetrots zijn geweest.

Hij zou het boek waarschijnlijk veel te vaak aan mensen hebben laten zien. Hij zou bij de presentatie vooraan hebben gezeten, een beetje te netjes en te conservatief gekleed. Hij zou iets te hard hebben geklapt en glunderend tegen iedereen hebben verteld: “Dat is mijn dochter.”

En eerlijk? Van alle recensies die een schrijver kan krijgen, zou dat de mooiste zijn geweest.

Droom

/ Machteld Berkelmans / 4 reacties

Soms fantaseer je over dingen waarvan je denkt dat ze nooit gaan gebeuren. Op 7 augustus 2022 schreef ik in mijn blog over mijn vakantie naar Engeland. De eerste vakantie zonder mijn maatje maar toch een hele fijne vakantie. We logeerden in een cottage, precies zoals als hij gewild zou hebben. We wandelden naar het kerkje van Father Brown en dronken een pint in de lokale Pub. In combinatie met Fish and Chips natuurlijk.

Als je in Engeland bent, moet je uiteraard ook een landhuis bezoeken. Zo’n enorm landgoed waar je als normaal mens alleen maar van kunt dromen. Downton Abbey maar dan echt. Waar je, als je goed kijkt, ziet hoe versleten en vervallen sommige dingen zijn. Gordijnen die al bijna een eeuw hangen en die je ook niet moet laten reinigen. Dan vallen ze onherroepelijk uit elkaar. Stopcontacten waar je eigenlijk geen stekker in durft te steken. Krijgen we kortsluiting of breekt er à la minute brand uit? Je kunt er alleen maar naar raden. Maar de sfeer in die huizen is natuurlijk jaloersmakend. Niet alleen de sfeer, ook de bibliotheek. Want als ik eerlijk ben, hoef ik niet zo’n huis. Maar zo’n bibliotheek, tja, dat is een heel ander verhaal.

Dus ik schreef: ‘Mijn droom is een eigen bibliotheek. Dat lijkt me nu echt het toppunt van luxe. Zo’n hoge kamer, vol boekenkasten tot aan het plafond, met een open haard. Daar twee stoelen bij en een laag tafeltje. Een comfortabele mand voor Stef. En natuurlijk een laddertje, om bij de hogere boekenplanken te komen.’

Dat was toen mijn droom. En in ons nieuwe huis gaat die droom voor een groot deel uitkomen. Zeker, de kamer heeft geen open haard maar er is wel een boekenkast. Tot het plafond. En twee stoeltjes met een laag tafeltje zodat we daar op zondagmorgen een glaasje port kunnen drinken. Ik kan niet wachten om al mijn boeken te verhuizen naar hun nieuwe thuis. Het wordt een heerlijk plekje om te werken en te schrijven. En nu maar hopen dat ik niet van het trapje val.

Ochtendgasten

/ Machteld Berkelmans / 5 reacties

Afgelopen donderdag mocht ik aanschuiven in de Bibliotheek in Vlijmen in hun programma Ochtendgasten. Een maal in de maand ontvangen zij iemand uit de regio die een passie heeft. Met schrijven, met boeken, met fotograferen, alles wat te maken heeft met wat mensen in een bibliotheek kunnen vinden. Omdat ik binnenkort een inwoner ben van Vlijmen, mocht ik komen vertellen over mijn passie voor schrijven en over mijn debuutroman, Hotel Belvédère. En dat vond ik best heel spannend.

Want wat ga je dan vertellen. Ik mocht een PowerPointpresentatie aanleveren en kreeg vooraf een aantal aanknopingspunten waar ik over na kon denken. In mijn hoofd had ik een hele opsomming gemaakt van dingen die ik wilde vertellen en vooral de volgorde waarin. Ik leverde mijn presentatie aan met de covers van de verhalenbundels waar ik aan meegewerkt heb en natuurlijk de cover van mijn eigen boek. Waar ik apetrots op ben. Een van mijn zussen ging mee en mijn lieve vrienden waren ook van de partij. Ik had er vertrouwen in. Het zou helemaal gaan volgens plan.

Om kwart voor tien waren mijn zus en ik present. Boeken mee, presentatie in mijn hoofd. Wat kon er misgaan. Nou, eigenlijk niks. En er ging ook niks mis. De dame van de bibliotheek die mijn gesprekspartner was, opende het gesprek en stelde de eerste vraag. En op slag was ik mijn hele ingestudeerde riedel vergeten. En ging ik los over mijn passie, schrijven. Dat ik dat al doe vanaf mijn middelbareschooltijd. Dat ik begonnen ben met mijn blog nadat ik aan een verhalenwedstrijd had meegedaan waar mijn verhaal te weinig steun kreeg omdat ik geen Facebook-account had. Mijn maatje was daar destijds zo verontwaardigd over dat hij me adviseerde een eigen blog te starten. Wat ik ook heb gedaan. En dat mijn hobby voor schrijven daardoor uit de hand gelopen is. Ik heb verteld over de Online Schrijfschool van Marelle Boersma en mijn coach Heleen van den Hoven. Maar vooral ook over de fouten die ik maakte tijdens het schrijven. Het schrappen, het herschrijven, het uiteindelijke resultaat. En dat je dan nog, in het uiteindelijke resultaat, een foutje ontdekt.

Het uur is omgevlogen. Toen de interviewster het gesprek afsloot, was ik eigenlijk verbaasd. Was de tijd nu al om? Ik had zeker nog wel een uur kunnen vertellen. Mooi toch eigenlijk, om te ontdekken dat als je een passie hebt, je daar mensen mee kunt boeien. En mijn passie is schrijven, daar ben ik wel achter gekomen.

Ongezellig

/ Machteld Berkelmans / 5 reacties

Het wordt echt steeds ongezelliger in huis. Waar eerst meubels stonden, verschijnen nu verhuisdozen. En echt, die blinken niet uit in warmte en huiselijkheid. Maar het is voor een goed doel. Dit huis is niet langer een thuis, maar een tussenstation. Waar ooit een bank stond waarop eindeloze avonden werden doorgebracht, gaapt nu een lege plek. De foto’s zijn in een grote krat gestopt, veilig ingepakt. Het kantoor, dat altijd net iets te rommelig was, is leeg, op een paar verdwaalde dozen tegen de muur na.

Het is een vreemd proces, dat langzaam afscheid nemen. Niet in één keer de deur dichttrekken, maar stukje bij beetje het leven uit je huis halen. Alles wat ooit gezellig was, zit steeds meer zorgvuldig verpakt in kartonnen dozen. Gelabeld, gestapeld en klaar voor een nieuw begin. Maar in dit huis laten ze een behoorlijke leegte achter.

Het geluid in huis is anders. Hol. Elk woord echoot een beetje, alsof het huis zelf ook afscheid neemt. Zelfs de geur is veranderd. Waar het ooit rook naar koffie en gezelligheid, hangt nu die typische, ondefinieerbare geur van stof en karton. Ik loop rond en herken alles, maar tegelijk ook niks meer.

En toch zit er iets moois in. Want tussen de kale muren en de halflege kamers door kiert ook een voorzichtige glimlach. Dit is niet alleen een einde, maar ook een nieuw begin. Elk opgeruimd meubelstuk, elke ingepakte doos brengt me dichter bij iets nieuws. Een nieuw huis, nieuwe indeling, een nieuwe start.

Het gevoel van ontheemding is er zeker. Alsof ik even nergens echt hoor. Niet meer hier, maar ook nog niet daar. Maar het hoort erbij, bij deze overgangsfase. Het is de brug tussen wat was en wat komt.

Dus ja, het is met een lach en een traan. Een traan om wat we achterlaten, om de herinneringen die in deze muren blijven hangen. Maar ook een lach om alles wat nog moet komen. Want hoe leeg dit huis nu ook voelt, ergens anders staat al een deur op een kier. Hij is nog niet geschilderd, de schilder heeft hem al twee keer weer kaal geschuurd omdat hij niet tevreden was, maar het wordt onze nieuwe voordeur.

Marktplaatsleed

/ Machteld Berkelmans / 6 reacties

De verhuizing komt inmiddels toch wel in zicht. Dus tijd om vast afscheid te gaan nemen van een aantal zaken die niet mee mogen verhuizen. Omdat het oud is, omdat het niet meer past, omdat we gewoon een keer wat anders willen. Maar sommige zaken zijn best nog wel goed dus weggooien is zonde. Zo kwam er een advertentie op Marktplaats voor een driezitsbank. Helemaal in orde, alleen niet meer zo modern. Ook een grote kist annex salontafel kreeg een plekje op het online vraag- en aanbodplatform. En toen werd het stil. Het lag niet aan de foto’s, die waren vanuit alle hoeken genomen. Ook de afmetingen waren zorgvuldig vermeld. Er was alleen geen interesse.

Of? Toch? Jawel hoor, een bod van honderd euro. Yes. Niet de hoofdprijs maar ach, als je het spul naar de vuilstort brengt, kost het geld. Dus ik accepteerde het bod en vroeg de bieder wat en wanneer we konden afspreken. En weer werd het stil. Nu heb ik niet zo heel veel geduld dus na drie dagen stuurde ik een berichtje ‘Ik ga ervanuit dat je geen interesse hebt.’ en verwijderde het bod.

Na nog wat dagen wachten, kwam er weer een bod. Weer van honderd euro. En weer accepteerde ik en probeerde ik een afspraak te maken. Weer tevergeefs. En ik zei al, ik heb niet zo veel geduld. Dus ik verwijderde het bod en veranderde de advertentie naar ‘Gratis af te halen.’ Dat hielp. Een heel enthousiaste dame meldde zich en wilde naast de bank ook graag de kist ophalen. Ook gratis. Maar dan waren wij er maar vanaf. Ze zou maandagavond komen. Ik waarschuwde nog, breng een grote bus mee, het zijn grote meubelen. Dat was geen enkel probleem, ze was de koning te rijk. Tot het maandagavond werd en ik een berichtje kreeg dat ze haar oom, waar ze mantelzorger van was, deze avond niet alleen kon laten. Of het dinsdagavond mocht. Ik zuchtte maar eens. Nou ja, vooruit maar. Maar dan echt wel dinsdagavond. Ja, nee, natuurlijk, ze begreep het en ze kwam echt.

Het verhaal begint bizar te worden. Ze kon geen duizend euro borg betalen voor een bus en vroeg of ze woensdag mocht komen. Dat ging me te ver dus ik vertelde haar dat het dinsdag was of anders niet. Of ik dan anders de meubels buiten kon zetten, dan kon ze overdag komen en dan twee keer rijden. Ik zag het al voor me. In ons smalle straatje, een grote driezitsbank. En dan ’s avonds thuiskomen en zien dat het er nog staat. Nee, dat ging niet gebeuren. De vraag was of ze dan donderdag mocht komen. Ik was er klaar mee en heb niet eens meer gereageerd. Vanavond heb ik een afspraak met iemand anders die heeft gezegd dat hij de bank wil komen halen. Ik ben benieuwd.