Steeds kleiner

De zus van mijn moeder is overleden. Plotseling, in haar slaap. Voor haar mooi, lijkt me. Voor de achterblijvers wat moeilijker. Mijn tante was namelijk niet ziek. Oké, ze was al wat op leeftijd, maar toch. Mijn moeder is ouder. En mankeert vanalles. Het was dan ook een behoorlijke schok voor haar, ik moest het een paar keer herhalen voor dat het echt binnen kwam. En toen kwam het dan ook echt binnen. Ik had medelijden met haar. Haar familie wordt echt steeds kleiner.

Samen gingen we naar het afscheid. Dat was natuurlijk een uitdaging. De rolstoel moest mee. En die moet, in tegenstelling tot de rollator, wel ingeklapt worden. Met mijn handigheid is dat een hele worsteling en ik ben er dan ook niet zonder blauwe plekken vanaf gekomen. De begraafplaats was midden in de stad. En ik, als Brabantse gewend aan ruimte, wilde natuurlijk gewoon het terrein op rijden. Maar dat ging niet. Dus, auto langs de weg, mama eruit, in de rolstoel, ik al chagrijnig en wij naar binnen. Gelukkig werden we opgevangen door een begripvolle dame die zich over mama ontfermde en mij met een al even aardige jongeman wegstuurde om mijn auto te halen. De jongeman zou zorgen dat ik het terrein op kon.

Ik keek rond en zag dat ik óf een heel eind om kon rijden óf mijn domme blondjes-act uit de kast kon halen. Het werd het laatste. Alarmlichten aan en stoïcijns achteruit rijden. Geen idee wat de mensen in de auto’s achter me gedacht hebben. Het zal vast niet heel aardig zijn geweest.

Het afscheid was mooi. Tante was een levensgenieter die er absoluut uithaalde wat er in zat. Niet dat ze het nooit moeilijk heeft gehad — iedereen krijgt zijn portie tegenslagen in het leven — maar zij heeft die van haar altijd met flair het hoofd geboden. Het was mooi om te horen met hoeveel liefde er over haar werd gesproken.

Natuurlijk waren er de nodige tranen. Ook bij mama. Tenslotte is ze haar jongste zus verloren. Ik weet niet wat ze nu denkt, misschien wel dat zij de volgende gaat zijn. Maar laten we hopen dat dat nog een tijdje op zich laat wachten.

Familiefeest

Bij mijn moeder in de familie heerst de goede gewoonte om mijlpalen te vieren. Dus toen onlangs haar jongste broer de tachtig aantikte, viel er een uitnodiging in de bus. Omdat mijn moeder niet meer zo heel mobiel is, was de uitnodiging ook aan mij gericht. Ik functioneerde als chauffeur en ondersteunende arm bij het lopen. Dat klinkt alsof ik het een opgave vond maar dat is helemaal niet waar. Ik verheugde me er op. En ik werd beslist niet teleurgesteld.

Sowieso is het leuk om weer eens mensen te ontmoeten die je normaal gesproken niet zo vaak tegen komt. Sommigen geen spat veranderd, anderen stiekem toch ook wel wat ouder geworden. Waarschijnlijk denken ze van mij hetzelfde. Van dat ouder worden dan hè.

Er was voor ieder wat wils. Natuurlijk begonnen we met koffie en speciaal voor de jarige ontworpen gebakjes. Heerlijk om die oudjes te zien peuzelen. En oudjes, dat klinkt misschien niet respectvol, maar zo is het absoluut niet bedoeld. Alleen was ik een van de jongere in het gezelschap. En dat wil toch ook wel wat zeggen. Later zaten de meesten heel tevreden aan een drankje. De uitgebreide lunch zorgde ervoor dat er niemand omviel. En dat mijn moeders nieuwe outfit naar de stomerij moest.

Het was ook heerlijk om met mijn nicht, die ik ook al in geen eeuwen meer had gezien, bij te praten. Ook over onze moeders, zussen van elkaar, en hen goedmoedig te plagen met het feit dat ze toch echt wat ouder worden. ‘Vertelt jouw moeder ook alles een paar keer?’

‘Oh ja, zeker. En ze is niet te stoppen, het verhaal moet worden afgemaakt.’

De jarige was echt jarig en stond in het middelpunt. Hij genoot zichtbaar. Af en toe zag ik hem heel tevreden rond kijken. Dit was dan toch allemaal maar ter ere van hem. En hij was niet de enige die genoot, ik deed dat ook, met volle teugen.

Later die middag heb ik mijn moeder weer thuis afgezet. Ik geloof dat ze best moe was. En ik denk niet dat ze die middag verder nog veel gedaan heeft. Gelijk heeft ze, ze is tenslotte niet meer de jongste. Dat is niemand van haar gezin. Maar ze zijn nog best met een behoorlijk aantal, en dat kan toch niet iedereen zeggen.

Onverwacht

Van de familie van mijn maatje zijn niet veel mensen over. Van zijn vader zijn er helemaal geen ooms en tantes meer. Van zijn moeder leven er nog een broer en een zus. Met die tante heb ik geen contact maar zijn oom en diens vrouw zijn hele lieve mensen waar ik eigenlijk veel te weinig kom. Ze vragen wel naar me en hoe het gaat dus ik voel me daar dan toch wel weer schuldig over. En eerlijk is eerlijk, het is ook altijd gezellig om daar te zijn. Heerlijk, al die oude verhalen weer. De oom van mijn maatje is een geboren verteller. Dat zat wel in de familie. De verhalen werden altijd een beetje smeuïger gemaakt dan ze eigenlijk waren. Ik kon er uren naar luisteren. Het zijn verhalen over een tijd die al lang voorbij is en die waarschijnlijk ook niet zo mooi en avontuurlijk was als nu wordt verteld. Maar toch.

Stef mag ook altijd mee, hij wordt tot en met verwend. In opperste aanbidding zit hij bij tante en geniet van de worst en kaas die hem quasi stiekem wordt toegestopt. Tenslotte komt hij niet vaak op bezoek. En dan mag het.

Oom komt niet veel meer buiten, hij is oud en niet meer helemaal gezond. Zijn longen laten hem behoorlijk in de steek. Toch klaagt hij nooit. Hij zit in zijn stoel en geniet van wat er buiten gebeurt en van de mensen die hem een bezoek brengen. Ik zit tegenover hem en kijk naar hem.

En dan, onverwacht, zie ik het. Daar zit een oudere versie van mijn maatje. De versie die hij zelf nooit zal worden. Natuurlijk, wel anders, maar toch. Die houding, de haren, de lach. Maar vooral, de handen. Ze hebben echt allebei dezelfde handen. Het komt behoorlijk  binnen. En ik was er helemaal niet op beducht. Ik moet even op mijn wangen bijten om de tranen binnen te houden. Ik denk dat ze ervan zouden schrikken, als ik daar ineens in huilen uit zou barsten. Het zou de gezellige middag toch een heel ander eind geven.

Op de terugweg in de auto laat ik ze maar gewoon stromen. Stef begrijpt er niet veel van, hij heeft heerlijk gesnoept en het prima naar zijn zin gehad. Ik ook wel hoor, zeker, ik ga heel snel weer een keer terug. Maar dan wel beter voorbereid.